Hoşgeldiniz  

Sosyal Medyada Etik

Murat ERMİŞ | 29 Aralık 2019 | Haberler, Köşe Yazıları, Manşet, Sosyal Medya, Teknoloji


Murat ERMİŞ
muratermis54@gmail.com

İnternet üzerinden yeni medya aracılığıyla eş zamanlı paylaşıma imkân vermesi bakımından sosyal medya, özellikle mobil telefonlar sayesinde zaman ve mekân sınırlarını ortadan kaldırmıştır. İşlevi her geçen gün büyüyen ve gelişen bir mecra olarak sosyal medya, maalesef bu büyüme karşısında kurallarını ve etik ilkelerini tam olarak oluşturamamıştır. Sosyal medyanın belki de en büyük problemi, “Bu hızlı büyümesi karşısında kendi içerisinde etik kurallarını oluşturabiliyor mu?” sorusudur. Bu soruya ne yazık ki hayır cevabını veriyoruz.

Sosyal Medya Etiği Sosyal medya, geleneksel medya gibi kontrol edilemiyor. Bunun en büyük sebebi ise kullanıcı sayısının ve buna bağlı olarak paylaşım sayısının çokluğunun yanı sıra geleneksel medyanın aksine anlık paylaşımlar yapılmasından dolayı kontrol edilememesidir. Geleneksel medya içeriklerinin belli bir kontrolden geçtikten sonra yayınlanmasına karşılık sosyal medyada böyle bir kontrol sistemi yoktur. Sosyal medya kullanıcıları, bu mecralarda bilgiye ulaşırken aynı zamanda hem içerik üreticisi, hem yazar, hem fotoğrafçı hem de yorumcusu konumundadır. Durum böyle olunca sosyal medyada ne kadar tüketici varsa o kadar da üretici var dersek çok iddialı olmayız. Geleneksel medyada yazar, fotoğrafçı, yorumcu gibi her biri ayrı uzmanlık gerektiren kavramlarla sosyal medyada karşılaşmıyoruz. Yukarıda bahsettiğim gibi sosyal medyanın yapısı gereği kullanıcılarının tamamı yazar, fotoğrafçı ve yorumcu olabiliyor. Sosyal medya mecraları sadece kişisel sosyalleşme amacıyla kullanılmış olsaydı bu problemden belki bahsedilmeyecekti ancak kişisel sosyalleşmenin dışında tüm olaylara müdahil olma isteği sosyal medyada etik sorunu karşımıza çıkarmaktadır. Gelinen noktada sosyal medya kullanıcılarının bilgi ve tecrübelerinin farklı olması ve tüm olaylara kendi perspektifinden bakması böyle bir sorunu oluşturmuştur.

Sosyal medya tarihinin çok yeni olması sebebiyle henüz ayrıntılı bir kanuni düzenleme ve etik kurallar oluşmamıştır. Ancak sosyal medya kullanıcıları, bilinçli veya bilinçsiz olarak yaptığı paylaşımların yaptırımı olduğunu unutmamalıdır. Sosyal medya mecralarını kullanırken klavye başına geçip her istediğimiz paylaşımı yapmak başımıza dert açabilmektedir.

Sosyal medya kullanıcıları olarak bizler bu mecranın kullanımını, ritüellerini ve etik kurallarını ne kadar biliyoruz? Sosyal medyada her istediğimizi paylaşabilir miyiz? Sosyal medyanın kanuni ve etik kurallarına ne kadar uyuyoruz? Sorularına cevap arayacağız.

Doğru kullanıldığı zaman çok büyük olumlu etkileri olan sosyal medya olumsuz olarak kullanıldığında ise önce kendimize sonra içinde bulunduğumuz topluma büyük zarar veren bir silaha dönüşmektedir. Bu yüzden sosyal medyanın, doğru ve etik kurallar çerçevesinde bağlı olarak kullanımı önem arz etmektedir. Toplumsal ilişkilerde iletişim vazgeçilmez önemli bir unsurdur. Bir iletişim aracı olarak sosyal medya mecraları da gerek kişisel gerekse toplumsal ilişkilerde dikkatli kullanılması gereken bir dile mecburdur. Toplumsal kuralların benimsenip toplum tarafından kabullenilmesi ve toplum üzerine yerleşmesi zaman almaktadır. Oysa sosyal medya mecraları gelişen teknoloji ile o kadar hızlı ilerleme kaydetmektedir ki kendi kurallarını bile koyamamaktadır. Bir sosyal medya mecrası doğup kendi kurallarını oluşturmaya başlarken çoktan modası geçmiş oluyor. Baş döndürücü hızıyla büyüyen sosyal medya kendi dilini, kurallarını ve etik ilkelerini ne yazık ki aynı hızda oluşturamamaktadır.

Hali hazırda çok hızlı büyüyen bir iletişim aracı olarak sosyal medya paylaşımlarının verdiği olumsuz etkilere karşı yeterince kanuni düzenleme ve yaptırım olmadığı için bu sorun bir müddet daha devam edecek gibi görünüyor. Ancak sosyal medya paylaşımlarının oluşturduğu olumsuz durumlar ortaya çıktıkça, kişilere ve topluma zararı arttıkça buna bağlı olarak kanuni düzenlemelerin de hayatımıza gireceği şüphesizdir.

Sosyal medya tek başına iyi veya kötü olarak nitelendirilemez. Sosyal medyanın yarar – zarar dengesi tamamen kullanım odaklıdır. Bir iletişim ağı olarak sosyal medyanın kanuni düzenlemeleri ihtiyaca göre yavaş yavaş oluşsa da asıl olan sosyal medya sayfa yöneticilerinin toplumsal etiğe paralel etik kuralar oluşturmalarıdır. Sosyal medya kullanıcılarının etik konulara dikkat etmeleri aslında yine kendilerini korumaları anlamına gelmektedir.

Günümüzde artan olumsuz sosyal medya paylaşımlarına karşılık ülkeler kendi kanuni düzenlemelerini oluşturmaya başlamıştır. Bu anlamda internet ve bilişim suçları ile mücadele yasaları yavaş yavaş hayatımıza kanuni yaptırımlar olarak girmiştir. Ülkemizde ise bu konuyla ilgili olarak 23/05/2007 tarih ve 26530 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan 5651 sayılı “İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun” yürürlüğe girmiştir. Sosyal medya kullanıcılarının sadece kanunlara değil toplumsal etik kurallara da dikkat ederek kişilerin hak ve özgürlüklerine, mahremiyetlerine ve kişisel bilgilerine saldırıda bulunmadan paylaşımlar yapmaları gerekmektedir.

Murat Ermiş
Eğitimci/Yazar

Yorumunuz
Konu hakkındaki görüşleriniz nelerdir?
DOLAR 6,7368
EURO 7,3003
BIST 8,2747
ALTIN 350,71

EN SON HABERLER

Bir Fotoğraf

© 2017 Fotoğraf Sayfası Tüm Hakları Saklıdır ~ İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.